“သူ ခုနက လုပ်လိုက်တာကို မင်း မြင်လိုက်လား။”

“ဘယ်သူက ဘာလုပ်လိုက်လဲ။”

ကွန်ပျူတာကို ကြည့်နေသော ရော့ဒ်ကို ပက်ထရစ်က ပြန်ဖြေလိုက်သည်။

“ဆရာဝင်းလေ။ သူ ဘာလုပ်လိုက်လဲဆိုတာ မင်း မြင်လိုက်လား” ဟု ရော့ဒ်က ဖန်သားမျက်နှာပြင်ကို လက်ညှိုးထိုးပြကာ ထပ်ပြောလိုက်သည်။

ရော့ဒ် ကြည့်နေသည့်အရာကို ပက်ထရစ် လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။
၎င်းမှာ မြန်မာ့ရိုးရာလက်ဝှေ့၏ ‘အထူးအနားတောင်းချိန်’ စည်းမျဉ်းကို ဥပမာအဖြစ်ပြရန် သူတို့ထံ ပေးပို့ထားသော လက်ဝှေ့ပွဲ ဗီဒီယိုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပွဲဗီဒီယိုမှာလည်း အတော်လေး ဟောင်းနွမ်းလျှက် ဗီဒီယို၏ အရည်အသွေးမှာ အတော်လေး ဆိုးဝါးသည်။ ဆရာဝင်းက သူတို့ လေ့လာရန် ဗီဒီယိုများစွာကို မျှဝေပေးထားသဖြင့် ထိုကဲ့သို့သော လက်ဝှေ့ပွဲ မှတ်တမ်းများကို ပက်ထရစ်နှင့် ရော့ဒ်တို့ နှစ်ဦးစလုံး အတော်လေး ရင်းနှီးနေပြီဖြစ်သည်။

“ဟင့်အင်း၊ သူ ဘာလုပ်လိုက်လို့လဲ” ဟု ပက်ထရစ်က မျက်နှာပြင်ကို စူးစိုက်ကြည့်ရင်း မျက်လုံးကို ကျဉ်းကာ မေးလိုက်သည်။ ပွဲခေတ္တရပ်နားချိန်ဟု ထင်ရသော အချိန်တွင် ဗီဒီယိုကို ခဏရပ်ထားသော်လည်း တကယ်တမ်းတွင် ၎င်းမှာ ‘အထူးအနားတောင်းချိန်’ အတွင်း ဖြစ်သည်။

“သေချာကြည့်” ဟု ရော့ဒ်က ပြောကာ ဗီဒီယိုကို နောက်သို့ အနည်းငယ် ရစ်၍ ပြန်ဖွင့်ပြလိုက်သည်။

ဗီဒီယိုထဲတွင် ဘောင်းဘီနီဝတ် ကစားသမားတစ်ဦးက ဘေးတစ်ဖက်တွင် ရပ်နေပြီး သူ၏ထောင့်သို့ ပြန်ဆုတ်သွားသည်ကို မြင်ရသည်။ ဘောင်းဘီဖြူဝတ် ကစားသမားတစ်ဦးမှာမူ ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် ပက်လက်လန် ကျနေသည်။ သူ၏အဖွဲ့က အလျင်အမြန် လာရောက်ပြီး သူ့ကို ထောင့်သို့ သယ်သွားကြသည်။ သတိလစ်လုနီးပါးဖြစ်ကာ ခန္ဓာကိုယ် ပျော့ခွေနေသော ဘောင်းဘီဖြူဝတ် ကစားသမားကို သူ၏ထောင့်တွင် ထိုင်ခိုင်းထားစဉ် သူ၏အဖွဲ့သားများက သူ၏ပတ်လည်တွင် အလုပ်ရှုပ်နေကြသည်။ အကူတစ်ဦးက ကစားသမားကို အပူရှိန်ကျစေရန် မျက်နှာသုတ်ပုဝါဖြင့် ယပ်ခတ်ပေးနေပြီး အခြားအကူတစ်ဦးက ကစားသမား၏ ခေါင်းကို ရေလောင်းပေးကာ နောက်တစ်ဦးက ရေခဲခွံ့ပေးနေသည်။ ၎င်းမှာ လက်ဝှေ့ပွဲများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော ပုံမှန်မြင်ကွင်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

၎င်းမှာ ဆရာဝင်းနှင့်အတူ လက်ဝှေ့ကို စတင်လေ့လာကတည်းက ပက်ထရစ်နှင့် ရော့ဒ်တို့အတွက် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်နေသည့် မြင်ကွင်းမျိုးဖြစ်သည်။ ဘောင်းဘီဖြူဝတ် ကစားသမားသည် ပြိုင်ဘက်၏ အလဲထိုးခြင်းကို ခံလိုက်ရပြီး ထိုကစားသမား၏အဖွဲ့က ‘အထူးအနားတောင်းချိန်’ ကို တောင်းဆိုကာ သူ့ကို သတိပြန်လည်လာစေရန် ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သူ သဘောပေါက်လိုက်သည်။ အကယ်၍ ကစားသမား သတိပြန်လည်လာပါက ပွဲဆက်ထိုးခွင့် ရမည်ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ်ပါက ပြိုင်ဘက်က အလဲထိုးဖြင့် အနိုင်ရသွားမည်ဖြစ်သည်။

ဗီဒီယိုမှာ ပက်ထရစ်အတွက် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသော်လည်း ရော့ဒ် ဘာကို ထောက်ပြချင်နေသည်ကို သူ သေချာ မသိသေးပေ။

“ဆရာဝင်းကို ကြည့်လိုက်။ ကစားသမားကို ရေခဲခွံ့ပေးနေတာ သူပဲ” ဟု ရော့ဒ်က ပြောသည်။

ပက်ထရစ်က ပို၍ အနီးကပ် လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။
ကစားသမားတစ်ဦးကို ရေခဲခွံ့ခြင်း သို့မဟုတ် အေးစေသော ပစ္စည်းတစ်ခုခု ကပ်ပေးခြင်းသည် ကိုယ်ခံပညာ အားကစားများတွင် ပုံမှန်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်ဖြစ်သည်။ ပွဲကစားနေစဉ်အတွင်း ခန္ဓာကိုယ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွားပြီးနောက် ကစားသမား၏ အပူရှိန်ကို လျှော့ချပေးရန်၊ သက်သာလာစေရန်နှင့် သက်လုံပြန်လည်ရရှိလာစေရန် ကူညီပေးရန်မှာ အရေးကြီးသည်။ ဆရာဝင်းက သူ၏ကစားသမားကို ရေခဲခွံ့ပေးနေခြင်းအပေါ် ရော့ဒ် အဘယ်ကြောင့် ဤမျှ အထူးတလည် အာရုံစိုက်နေရသည်ကို ပက်ထရစ် သေချာမသိပေ။

ရုတ်တရက် ပက်ထရစ်၏ ခေါင်းမှာ နောက်သို့ ဆတ်ခနဲ လန်သွားပြီး မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွားသည်။ သူက ရော့ဒ်ဘက်သို့ အံ့ဩတကြီး လှည့်ကြည့်လိုက်သည်။

“ဘာကြီးလဲဟ။ ဆရာဝင်းက ရေခဲကို ပါးစပ်နဲ့ ဝါးခွဲပြီး သူ့ကစားသမားရဲ့ ပါးစပ်ထဲကို ထည့်ပေးလိုက်တာလား။”

ပက်ထရစ်နှင့် ရော့ဒ်တို့က ထိုအတွေ့အကြုံကို ပြန်ပြောပြသည်ကို ကြားပြီးနောက် ဆရာဝင်းက အသံထွက်၍ ရယ်မောလိုက်သည်။ ထိုအမေရိကန်ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးက ဆရာဝင်းနှင့် Zoom မှတစ်ဆင့် စကားပြောနေစဉ် ပွဲအတွင်း ကစားသမားကို သတိပြန်လည်လာစေရန် လုပ်ခဲ့သည့် လုပ်ရပ်အပေါ် သူတို့၏ အလွန်အမင်း အံ့ဩနားမလည်နိုင်ဖြစ်မှုများကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။

ပက်ထရစ်နှင့် ရော့ဒ်တို့သည် ဆရာဝင်းနှင့် မတွေ့ဆုံမီ၊ သူ၏လက်အောက်တွင် မလေ့လာမီကတည်းက ကိုယ်ခံပညာကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ လေ့လာလိုက်စားခဲ့ကြသူများ၊ တိုက်ခိုက်ရေး အားကစားသမားများ ဖြစ်ကြသည်။ လက်ဝှေ့သင်တန်း မစတင်မီကတည်းက သူတို့သည် တိုက်ခိုက်ရေး အားကစား အလေ့အကျင့်များနှင့် နည်းစနစ်များကို ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်ကြသည်။ သူတို့သည် ဆရာဝင်းထံတွင် လက်ဝှေ့ကို အချိန်အတော်ကြာ လေ့လာခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ တိုက်ခိုက်ရေး နည်းစနစ်များကိုသာမက ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လက်ဝှေ့နှင့် မြန်မာ့သမိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကိုပါ လေ့လာခဲ့ကြသည်။ ရိုးရာလက်ဝှေ့ စည်းမျဉ်းများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများကို သူတို့ အတော်လေး သိရှိနားလည်ထားကြသည်။ သို့သော် ဤကိစ္စရပ်လေးကတော့ သူတို့ကို လုံးဝ အံ့အားသင့်သွားစေခဲ့ပုံရသည်။

သို့သော် ဆရာဝင်းအတွက်မူ ရေခဲကို ကိုက်ခွဲပြီး ကစားသမားကို ခွံ့ပေးခြင်းသည် ထူးထူးခြားခြား စိတ်ဝင်စားစရာ အကြောင်းအရာတစ်ခု မဟုတ်ပေ။

အဆိုပါ ပွဲစဉ်ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ စစ်ကိုင်းမြို့၌ သူ၏ကစားသမား အယ်ထီးကော်နှင့် ပြိုင်ဘက် နေသူရိန်တို့အကြား ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အယ်ထီးကော်သည် ပွဲအစပိုင်းမှာပင် အလဲထိုးခံခဲ့ရပြီး အထူးအနားတောင်းချိန်ဖြင့် သတိပြန်လည်လာစေရန် ပြုစုခဲ့ရသော်လည်း သတိပြန်လည်လာပြီးနောက် ထိုပွဲတွင် အနိုင်ရရှိသွားခဲ့သည့်အတွက် ဤပွဲသည် မှတ်သားစရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဆရာဝင်းမှ ပက်ထရစ်နှင့် ရော့ဒ်တို့ထံ ဗီဒီယိုကို ပေးပို့လိုက်ချိန်တွင် လက်ဝှေ့ပွဲများသည် မည်မျှ ကြိုတင်ခန့်မှန်း၍မရကြောင်းနှင့် ပွဲအခြေအနေ မည်သို့ ပြောင်းလဲသွားနိုင်ကြောင်းကို ပြသရန် ကောင်းမွန်သော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်လိမ့်မည်ဟုသာ သူ ထင်ခဲ့သည်။ ပက်ထရစ်နှင့် ရော့ဒ်တို့က သူ ကိုယ်တိုင် ပါးစပ်ဖြင့် ရေခဲခွဲပြီး အယ်ထီးကော်ကို ခွံ့ပေးနေသည့်အပေါ် အာရုံစိုက်မိလိမ့်မည်ဟု ဆရာဝင်း ဘယ်သောအခါကမျှ မတွေးခဲ့ဖူးပေ။

“ကျွန်တော့ရဲ့ ပွဲတစ်ပွဲမှာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကစ်ဘောက်ဆင် နည်းပြ ဆရာဂျွန်က သူ့ပါးစပ်နဲ့ ဝါးခွဲထားတဲ့ ရေခဲကို ကျွန်တော့်ပါးစပ်ထဲကို ကျွန်တော်သူ့ကိုထည့်ခွင့်ပေးခဲ့မလားဆိုတာ မသေချာဘူး။ အဲဒါက တော်တော်လေး ရွံစရာပဲ” ဟု ပက်ထရစ်က ရော့ဒ်နှင့်အတူ အသံထွက်၍ ရယ်မောရင်း ပြောလိုက်သည်။

“ဒါက အထူးသဖြင့် ဟိုးအရင်တုန်းက အခြေအနေတွေက အဲဒီလိုပဲရှိခဲ့တယ်။ အဲဒီလို လုပ်ခဲ့ရတဲ့ နည်းပြက ကျွန်တော်တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ကျွန်တော်သေချာပါတယ်” ဟု ဆရာဝင်းက ရှင်းပြသည်။
“အဲဒီခေတ်က နယ်မြို့တွေမှာ သွားထိုးရတဲ့အခါ ရေခဲမပြောနဲ့၊ ရေသန့်ဘူးတောင် မနည်းဝယ်ရတယ်။ အခုခေတ်မှာရှိတဲ့ ရေခဲအိတ်တွေကို မေ့ထားလိုက်တော့၊ ရေခဲနည်းနည်းပါးပါး ရဖို့ဆိုတာတောင် အရမ်းကံကောင်းမှပဲ။ ကျွန်တော်တို့ ရနိုင်တဲ့ ရေခဲအမျိုးအစားက အဲဒီလို ရေခဲတုံးကြီးတွေပဲ။ ရာသီဥတုက အိုက်စပ်ပူလောင်နေတာ၊ လူအုပ်ကလည်း အုံနဲ့ကျင်းနဲ့၊ ပြီးတော့ ရေခဲတွေ အတုံးသေးရင် အရည်ပျော်သွားမှာ စိုးလို့ အတုံးကြီးကြီး ဝယ်ထားရပြန်ရော။
အဲဒီအချိန်မှာ ကိုယ့်ကစားသမားက အလဲထိုးခံရတော့ သူ့ကို သတိပြန်လည်လာအောင်လုပ်ဖို့ ၂ မိနစ်ပဲ အချိန်ရတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အကုန်လုံး အသည်းအသန် လုပ်ရတယ်၊ သူ့ကို သတိပြန်ရလာဖို့ ရေခဲပေးရမယ်လေ။ အဲဒီအတွက် အတုံးခွဲဖို့ ဘာကိရိယာမှလည်း မရှိဘူး။ နောက်ဆုံးတော့ တခြားရွေးချယ်စရာ မရှိတဲ့အဆုံး ရေခဲတုံးကြီးတွေကို သွားနဲ့ကိုက်ခွဲပြီး သူ့ကို ခွံ့ပေးခဲ့ရတာပဲ။”

ပက်ထရစ်က “ဆရာဝင်းရေ… အယ်ထီးကော်ရဲ့ ဇွဲကိုတော့ အသိအမှတ်ပြုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့နေရာမှာ ကျွန်တော်သာဆိုရင် ပြိုင်ဘက်ထိုးလို့ လက်ဝှေ့နားမှာမဟုတ်ဘူး၊ ဆရာ့ပါးစပ်နဲ့ ကိုက်ခွဲထားတဲ့ ရေခဲကို စားရလို့ လက်ဝှေ့သမားဘဝကို စွန့်မိမယ် ထင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

အားလုံးက ဝိုင်းရယ်ကြသည်။

ပက်ထရစ်နှင့် ရော့ဒ်တို့အတွက်မူ ဗီဒီယို၏ အမှတ်ရစရာအကောင်းဆုံးအပိုင်းမှာ ဆရာဝင်းက ရေခဲကို ဝါးခွဲပြီး သူ၏ကစားသမား ပါးစပ်ထဲသို့ ထည့်ပေးခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဆရာဝင်းအတွက်မူ ထိုအသေးစိတ်အချက်လေးမှာ သာမန်မျှသာဖြစ်ပြီး သူ ထိုသို့လုပ်ခဲ့သည်ကိုပင် သတိရစရာအဖြစ်ဟုပင် မသတ်မှတ်မိပေ။

ထိုရှုထောင့်ကွာခြားချက်က ယခင်က မစဉ်းစားမိခဲ့သော အရာတစ်ခုကို ဖော်ပြနေသည်။

လက်ဝှေ့ပွဲဟောင်း မှတ်တမ်းများကို လူတွေကြည့်သောအခါ ထိုးကြိတ်မှုများ၊ ခေါင်းတိုက်မှုများ၊ အလဲထိုးမှုများနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် အခြေအနေပြောင်းလဲမှုများကိုသာ အများအားဖြင့် အာရုံစိုက်တတ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် နောက်ကွယ်၌ ဖုံးကွယ်နေသော အသေးစိတ်အချက်အလက်ငယ်လေးများ မှာ အခြားဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကိုလည်း ပြောပြနေသည့်။ ၎င်းသည် ကစားသမားများက ဝေးလံခေါင်ဖျားသော မြို့များသို့ ခရီးသွားခဲ့ရပြီး အရင်းအမြစ်များ အကန့်အသတ်ဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရကာ၊ အခြေအနေအရ တီထွင်ကြံဆမှု၊ အတွေ့အကြုံနှင့် ရရှိနိုင်သမျှ အကူအညီများကို အားကိုးခဲ့ရသော ခေတ်ကာလတစ်ခုအကြောင်းကို ပြောပြနေခြင်းဖြစ်သည်။

ပက်ထရစ်နှင့် ရော့ဒ်တို့အတွက်မူ ရေခဲဝါးခွဲသည့် ဖြစ်ရပ်မှာ ထူးဆန်းပြီး၊ အံ့ဩစရာကောင်းကာ မေ့နိုင်စရာမရှိသော အရာတစ်ခုဖြစ်သည်။

ဆရာဝင်းအတွက်မူ ၎င်းသည် သူ၏ကစားသမား ဆက်လက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် ကူညီပေးဖို့ လိုအပ်၍ လုပ်ရမည့်အရာတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သည်။

ထိုဟောင်းနွမ်းနေသော ဗီဒီယိုမှ ပေးစွမ်းနိုင်သည့် အစစ်မှန်ဆုံး သင်ခန်းစာမှာ ၎င်းပင်ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ လက်ဝှေ့ဆိုသည်မှာ အကန့်အသတ်များကို ကျော်ဖြတ်ကာ ပွဲစဉ်အတွက် လိုအပ်သမျှကို လုပ်ဆောင်သူများကြောင့် ရပ်တည်ရှင်သန်ခဲ့ပြီး အောင်မြင်ကြီးထွားခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။